Szczepienie przeciw HPV – kogo dotyczy ? Czy warto ?
Spis treści
Wirus HPV to jeden z najczęstszych wirusów intymnych na świecie. Szacuje się, że aż 80% osób aktywnych seksualnie zetknie się z nim chociaż raz w życiu. Na szczęście medycyna dała nam potężną broń. Jest nią szczepienie przeciw HPV.
Wokół tego tematu narosło jednak wiele pytań. Kto tak naprawdę powinien się zaszczepić? Czy dorośli również zyskają ochronę? Jak wygląda kalendarz szczepień? W tym artykule odpowiadamy na wszystkie wątpliwości.
Kogo dotyczy szczepienie przeciw HPV?
Wiele osób uważa, że szczepionka jest przeznaczona wyłącznie dla nastolatek. To stary i bardzo szkodliwy mit. Współczesna medycyna jasno wskazuje, że profilaktyka dotyczy znacznie szerszej grupy ludzi.
Dzieci i nastolatki (przed inicjacją seksualną)
To idealny moment na przyjęcie szczepionki. Układ odpornościowy młodych ludzi reaguje na nią najsilniej. Podanie preparatu przed pierwszym kontaktem z wirusem zapewnia niemal 100% ochrony. W Polsce państwo finansuje darmowe szczepienia dla wybranych roczników nastolatków. Szczepić należy zarówno dziewczynki, jak i chłopców!
Szczepienie HPV u dorosłych (kobiety i mężczyźni)
Czy masz 25, 35 lub 45 lat i zastanawiasz się nad wizytą w gabinecie? Szczepienie HPV u dorosłych ma ogromny sens! Nawet jeśli masz już stałego partnera lub przeszłaś infekcję jednym typem wirusa, szczepionka ochroni Cię przed pozostałymi, groźnymi odmianami. Dorosły organizm nadal świetnie buduje odporność po zastrzyku
Jeśli chcesz zasięgnąć konsultacji w sprawie szczepień HPV skontaktuj się z naszym specjalistą:
KOBIETY: GINEKOLOG
MĘŻCZYŹNI: UROLOG
Czy warto się szczepić na HPV? Poznaj korzyści
Wyobraź sobie, że szczepionka to nowoczesny system antywirusowy w Twoim komputerze. Nie czekasz, aż złośliwe oprogramowanie zniszczy Twój twardy dysk. Instalujesz ochronę wcześniej.
Głównym celem szczepionki jest zapobieganie nowotworom oraz uciążliwym chorobom skóry. Oto dlaczego warto podjąć tę decyzję:
- Ochrona przed rakiem szyjki macicy: Szczepionka zapobiega powstawaniu zmian przedrakowych u kobiet.
- Bezpieczeństwo dla mężczyzn: Chroni panów przed rakiem prącia, odbytu oraz groźnymi nowotworami gardła i krtani.
- Koniec z kłykcinami: Najnowsze szczepionki chronią przed typami wirusa, które wywołują bolesne brodawki narządów płciowych.
Gardasil 9 i inne preparaty – jak wygląda schemat dawkowania?
W aptekach najczęściej spotkamy nowoczesną szczepionkę 9-walentną (chroniącą przed 9 najgroźniejszymi typami wirusa). To, ile dawek musisz przyjąć, zależy wyłącznie od Twojego wieku w momencie podania pierwszego zastrzyku.
Lekarze stosują dwa główne systemy, które prezentuje poniższa ściągawka.
Oficjalny kalendarz szczepień przeciw HPV
| Wiek pacjenta | Liczba dawek | Gardasil 9: schemat dawkowania |
| Dzieci (od 9 do 14 lat) | 2 dawki | Druga dawka podawana od 5 do 13 miesięcy po pierwszej. |
| Młodzież i dorośli (od 15 lat) | 3 dawki | 0 – 2 – 6 miesięcy (druga po 2 miesiącach, trzecia po 6 miesiącach od pierwszej). |
W przypadku dorosłych ważne jest rygorystyczne pilnowanie terminów. Aby zyskać pełną i trwałą odporność na całe życie, należy przyjąć wszystkie trzy zaplanowane zastrzyki.
Ważne słowa ekspertów: Polskie Towarzystwo Ginekologów i Położników oraz międzynarodowe organizacje zdrowia (WHO) uznają szczepienia na HPV za jedną z najskuteczniejszych metod walki z rakiem w historii medycyny.
Oficjalne rekomendacje i wytyczne czołowych organizacji onkologicznych oraz ginekologicznych dotyczące szczepień HPV:
.
1. Narodowy Instytut Zdrowia Publicznego PZH – PIB
- Rekomendacje: Polska instytucja oficjalnie zaleca szczepienia nadrabiające (catch-up) dla wszystkich młodych dorosłych, którzy nie zaszczepili się w wieku nastoletnim. Wskazuje, że szczepionki są bezpieczne i zarejestrowane dla osób dorosłych bez górnej granicy wieku.
- Dawkowanie dla dorosłych: Bezwzględny schemat 3-dawkowy.
- Dla szczepionki Gardasil 9: w odstępach 0, 2 oraz 6 miesięcy
- Dla szczepionki Cervarix: w odstępach 0, 1 oraz 6 miesięcy.
- PZH zaznacza: w razie opóźnienia którejś z dawek, nie trzeba zaczynać cyklu od początku. Należy po prostu jak najszybciej przyjąć brakujący zastrzyk.
.
2. CDC (Centra Zapobiegania i Kontroli Chorób)
- Rekomendacje: Amerykańskie CDC rekomenduje rutynowe szczepienia nadrabiające dla wszystkich dorosłych do 26. roku życia.. Dla dorosłych w przedziale wiekowym 27–45 lat CDC zaleca tzw. kliniczne podejmowanie decyzji.. Oznacza to, że decyzję podejmuje pacjent po indywidualnej rozmowie z lekarzem (np. przy zmianie partnera, gdy rośnie ryzyko nowego zakażenia).
- Dawkowanie dla dorosłych: CDC zaleca wyłącznie pełny schemat 3-dawkowy (podanie w miesiącach: 0, 1–2 oraz 6) dla każdej osoby, która rozpoczyna szczepienie po ukończeniu 15. roku życia.
.
3. Polskie Towarzystwo Ginekologów i Położników (PTGiP)
- Rekomendacje: PTGiP bardzo silnie rekomenduje szczepienie wszystkim dorosłym kobietom, bez względu na wiek oraz ich wcześniejszą historię intymną. Towarzystwo kładzie szczególny nacisk na szczepienie kobiet dorosłych, u których wykryto już zmiany przedrakowe na szyjce macicy i poddano je zabiegowi chirurgicznemu (konizacji). Szczepionka w tym przypadku drastycznie zmniejsza ryzyko nawrotu choroby.
- Dawkowanie dla dorosłych: Zgodnie z wytycznymi PTGiP, u dorosłych pacjentek stosuje się pełny cykl złożony z 3 dawek (w systemie 0–2–6 miesięcy dla Gardasil 9). Towarzystwo podkreśla, że na ten moment wiedza medyczna nie wymaga podawania dorosłym żadnych dawek przypominających w przyszłości.
.
4. Europejska Agencja Leków (EMA)
- Rekomendacje: Europejski organ rejestrujący leki zatwierdził stosowanie szczepionek przeciw HPV u osób dorosłych na podstawie badań potwierdzających ich wysoką zdolność do wywoływania odporności (immunogenność) u osób pełnoletnich.
- Dawkowanie dla dorosłych: EMA w Charakterystyce Produktu Leczniczego (ChPL) dla dorosłych nakazuje stosowanie 3 dawek. Agencja wskazuje na rygorystyczny warunek czasowy: u osoby dorosłej wszystkie trzy wstrzyknięcia muszą zostać bezwzględnie wykonane w ciągu maksymalnie jednego roku (12 miesięcy).
Porównanie dostępnych w Polsce szczepionek na HPV
| Cecha | Cervarix (firma GSK) | Gardasil 9 (firma MSD) |
| Walentność | 2-walentna (chroni przed 2 typami) | 9-walentna (chroni przed 9 typami) |
| Chronione typy wirusa | Typ 16 i 18 (najbardziej onkogenne) | Typ 6, 11, 16, 18, 31, 33, 45, 52, 58 |
| Ochrona przed kłykcinami | Brak bezpośredniej ochrony | Tak (zapewniają ją typy 6 i 11) |
| Główny cel medyczny | Zapobieganie rakowi szyjki macicy i odbytu | Szeroka ochrona przed rakami i brodawkami |
| Adiuwant (wzmacniacz) | AS04 (silnie stymuluje odporność) | Amorficzny hydroksyfosforanosiarczan glinu |
Podsumowanie wytycznych dawkowania dla dorosłych
| Nazwa szczepionki | Liczba dawek od 15. roku życia | Standardowy schemat podawania | Maksymalny czas na zamknięcie cyklu |
| Gardasil 9 | 3 dawki | 0 – 2 – 6 miesięcy | Do 12 miesięcy |
| Cervarix | 3 dawki | 0 – 1 – 6 miesięcy | Do 12 miesięcy |
Chcesz się zaszczepić w przychodni Medyczna Gdynia przeczytaj krótką informację o szczepionce:
Najczęstsze mity o szczepieniu przeciw HPV
1. „Szczepienie jest potrzebne tylko kobietom”
Nieprawda. HPV może być groźny również dla mężczyzn.
2. „Dorośli nie powinni się szczepić”
W wielu przypadkach także osoby dorosłe mogą odnieść korzyści ze szczepienia.
3. „Szczepionka zachęca młodzież do wcześniejszej aktywności seksualnej”
Nie ma dowodów naukowych potwierdzających takie twierdzenia.
Najczęściej zadawane pytania (FAQ):
Czy szczepionka na HPV jest bezpieczna?
Tak, to jeden z najlepiej przebadanych preparatów na świecie. Podano już setki milionów dawek. Ewentualne skutki uboczne są łagodne. Zazwyczaj to jedynie lekki ból lub zaczerwienienie ramienia w miejscu ukłucia.
.
Czy przed szczepieniem dorosły musi zrobić test DNA HPV?
Nie ma takiej konieczności. Nawet jeśli test wykazałby obecność jednego typu wirusa, szczepionka nadal zabezpiecza przed pozostałymi typami zawartymi w preparacie. Badanie nie jest wymagane do kwalifikacji na szczepienie.
Chcesz wiedzieć więcej o badaniach DNA na HPV kliknij w ten link: https://www.medycznagdynia.pl/badanie-HPV/
.
Czy szczepionka chroni na całe życie?
Badania medyczne pokazują, że odporność po pełnym cyklu szczepienia utrzymuje się przez bardzo długie lata. Na ten moment nauka nie wskazuje, aby potrzebne były dawki przypominające w przyszłości.
.
Czy szczepienie na HPV ma sens, jeśli mam już stałego partnera od wielu lat?
Tak, jak najbardziej. Nawet w wieloletnich związkach sytuacja życiowa może się zmienić. Szczepionka to polisa ubezpieczeniowa na przyszłość. Ponadto wirus HPV potrafi „spać” w organizmie przez kilkanaście lat. Szczepienie dorosłej osoby wzmacnia układ odpornościowy. Dzięki temu organizm łatwiej radzi sobie z dawnymi, ukrytymi infekcjami i nie pozwala im rozwinąć się w chorobę.
.
Dlaczego dorośli potrzebują aż 3 dawek szczepionki, a dzieci tylko dwóch?
Wszystko zależy od dojrzałości układu odpornościowego. Układ immunologiczny dzieci i nastolatków (do 14. roku życia) reaguje na szczepionkę niezwykle gwałtownie i produkuje masę przeciwciał już po dwóch zastrzykach. U osób dorosłych ta reakcja jest nieco słabsza. Organizm dojrzałego człowieka potrzebuje dokładnie trzech sygnałów (dawek), aby zbudować tak samo silną i trwałą ochronę na całe życie.
.
Czy po szczepieniu przeciw HPV jako dorosła kobieta mogę przestać chodzić na cytologię?
Absolutnie nie. Szczepionka chroni przed najgroźniejszymi typami wirusa, które odpowiadają za większość nowotworów, ale nie przed wszystkimi istniejącymi odmianami. Dlatego szczepienie nie zastępuje regularnych badań. Każda zaszczepiona kobieta musi nadal regularnie odwiedzać ginekologa i wykonywać cytologię lub testy DNA HPV zgodnie z planem.
.
Najważniejsze informacje w skrócie
- szczepienie chroni przed groźnymi nowotworami,
- dotyczy kobiet i mężczyzn,
- najlepiej wykonać je jak najwcześniej,
- schemat zależy od wieku,
- jest bezpieczne i skuteczne.
Podsumowanie: Czy warto podjąć tę decyzję?
Odpowiedź brzmi: zdecydowanie tak.
Niezależnie od tego, czy szukasz ochrony dla swojego dziecka, czy decydujesz się na szczepienie HPV u dorosłych dla samej siebie.
Koszt szczepionki lub poświęcony czas na wizytę to nic w porównaniu z komfortem psychicznym i zdrowiem na długie lata. Porozmawiaj ze swoim ginekologiem o e-recepcie dla siebie i dla swego partnera (mężczyzna może udać się po konsultację do urologa) i dołącz do osób, które świadomie chronią swoje życie
Poniżej szybka rejestracja on-line na wizytę do naszych specjalistów lub kwalifikację i receptę na szczepionkę: